Er zit muziek in het afval – Jelle Visser

Op jonge leeftijd speelde ik al meerdere typen saxofoon, in plaatselijke muziekverenigingen en bigbands. Ik studeerde saxofoon en hafabra-directie. Later volgden studies Schoolmuziek en Lichte Muziek en volgde ik een master Compositie/arrangeren en behaalde ik de akte Docent Muziek. Thans werkzaam als docent saxofoon en docent muziek en actief als dirigent, workshopleider en arrangeur.

De kinderen experimenteren met afvalmateriaal en leren goed luisteren naar de geluiden die hier uit kunnen worden gehaald. Zo wordt duidelijk dat afvalmateriaal kan leiden tot geweldige muziek.

• Les 1: ter inspiratie: bijv. de slagwerkgroep Stomp en de Wereldband laten zien hoe groot de verscheidenheid is aan geluiden die je met koffiebekertjes kunt maken. Welke instrumenten kunnen we hiervan maken?
• Les 2 en 3: verdieping: instrumenten maken en testen. Muziek maken m.b.v. ritmekaarten en zingen: bijv. Rommelruimrocker (Eigen-Wijs), liedjes uit de musical de Afvalboot en Vuilnisman aan Zee (SchoolTV). Tot slot presenteren we de “afval’-composities.

Verbinding met schoolthema’s: muziek, wereldoriëntatie, creatieve vakken
K&C-vaardigheden: creëren, presenteren, onderzoeken, open houding, samenwerken
Kerndoelen: 54, 55 en 56
Doelgroep: groep 6-8
Groepsgrootte: in overleg
Duur: 3 lessen van 1 uur
Locatie: op school
Kosten: €195,- (€65,- per lesuur)
Periode: in overleg met de school

Hoe groener der te rijmt het! – Kate Schlingemann

KateboeK

Kate is jeugddichter en kinderboekenmaker bij KateboeK. Daarnaast ontwerpt ze met “De Verhalenmaker op School” taalprogramma’s voor PO en VO waarbij de focus ligt op spelen met taal, verbeelden en verhalen maken en m.b.t. poëzie taal als kunstvorm te presenteren. Doel: vergroten van uitdrukkingsvaardigheid en leesplezier.

We weten dat kinderen horen over biodiversiteit, duurzaamheid en klimaatverandering. Maar wat betekenen deze begrippen nou eigenlijk? Hoe en waar merk je veranderingen op? En wat moet je met alle gevoelens van zorg, van iets willen doen, misschien machteloosheid? In deze workshop kunnen kinderen hun fantasie en verbeeldingskracht inzetten om woorden te vinden voor, en vorm te geven aan hun ideeën en gedachten hierover, door middel van de kracht van poëzie. Onderwerpen die aan bod komen: bijzondere dieren of planten in jouw omgeving, verdwijnende natuur en wat kinderen verder enthousiast maakt voor dit urgente onderwerp, dat ook thema is van de Kinderboekenweek 2022!

Verbinding met schoolthema’s: creatieve vakken, Frysk, meertaligheid, erfgoed, mens en natuur, duurzaamheid, burgerschapsonderwijs
K&C-vaardigheden: creëren, reflectief, receptief, presenteren, onderzoeken en samenwerken
Kerndoelen: 1, 9, 11, 12, 17, 33, 43, 54, 55 en 56
Doelgroep: groep 1-8 en VO
Groepsgrootte: lokaalgroep
Duur: 1-1,5 uur
Locatie: bezoek kunstwerk op locatie, werken in de klas. Werkplek in overleg met de leerkracht.
Kosten: €160,- plus materiaalkosten €1,50 per leerling
Optioneel: €270,- per dagdeel, max. 3 groepen/excl. materiaal/excl. reiskosten max €25,- per school.
Periode: gehele jaar, behalve de donderdag
Bijzonderheden: leerkracht tijdens workshop in de klas aanwezig. Aan te passen aan een thema. De activiteit is mogelijk als dagproject.

Games ontwerpen met Bloxels – Bibliotheken Mar en Fean

We hoeven u er niet van te overtuigen dat leesvaardigheid en digitale vaardigheden belangrijk zijn voor kinderen. Als onderwijsprofessional weet u dat als geen ander. Bibliotheken Mar en Fean beschikt over een uitgebreid aanbod om lessen op de basisscholen en het voortgezet onderwijs op het gebied van leesvaardigheid, mediawijsheid, informatievaardigheden en computational thinking naar een hoger niveau te brengen. Dat doen we vanuit een visie, met actuele kennis en met aandacht voor de behoeften van individuele scholen. Ons werk leveren wij altijd op maat, want geen school, leerkracht of leerling is hetzelfde.

Tijdens deze les ‘Games ontwerpen met Bloxels’ leren kinderen hoe ze met Bloxels Edu een eigen platformspel kunnen ontwerpen. Ze kruipen in de huid van de gebruiker om te ontdekken wat een spel nou precies een goed spel maakt. Op basis van deze bevindingen gaan de kinderen een reeks spelelementen bedenken waarmee het spel vervolgens wordt uitgewerkt. Dit gemaakte prototype wordt vervolgens getest en aangepast en uiteindelijk mag er natuurlijk gespeeld worden! We noemen deze manier van ontwerpen ook wel ‘design thinking’. De les wordt aangepast naar de groep.

Verbinding met schoolthema’s: media, rekenen, taal, creatieve vakken
K&C-vaardigheden: onderzoeken, presenteren, zelfstandig werken, samenwerken
Kerndoelen: 54 en 55
Doelgroep: groep 3-8
Groepsgrootte: n.v.t.
Duur: 2 uur
Locatie: op school of in de bibliotheek
Kosten: €140,-
Periode: gehele schooljaar
Bijzonderheden: de leerkracht krijgt handvaten om er voor en na de activiteit zelf mee aan de slag te kunnen

Knoppen – Boomproject – NME de Naturij

NME de Naturij werkt vanuit Drachten als centrum voor natuur en duurzaamheid in Smallingerland, Opsterland en Heerenveen. Doel is om een spilfunctie te vervullen in natuur- en duurzaamheidseducatie in de regio Zuidoost-Fryslân. NME de Naturij is dé educatie-expert die zich enthousiast en altijd in samenwerking met anderen inzet om jongeren te betrekken bij natuur, landschap en duurzaamheid. Wij richten ons op het vertalen van actuele natuur-, beleids- en duurzaamheidsthema’s voor jongeren van 4 tot 12 jaar. NME de Naturij is de verbindende schakel tussen jeugd, gemeenten en groene organisaties zoals de bijenvereniging, agrarische natuurverenigingen Elan en Noardlike Fryske Wâlden, IVN regio Noord en de IVN-afdelingen in de omgeving, Landschapsbeheer Friesland en Staatsbosbeheer Zuidoost-Fryslân etc.

Bomen horen tot onze dagelijkse omgeving, zelfs midden in de stad. Het is bijna vanzelfsprekend dat ze er zijn. Maar als je goed kijkt, zijn ze indrukwekkend. Ze beginnen al een klein zaadje en kunnen ontzettend groot worden. Bomen halen voedsel uit de bodem met hun wortels en leven verder van het zonlicht en de lucht. Ze leven schijnbaar van niets en ze maken zuurstof voor ons. Door dit Boomproject komen kinderen spelenderwijs te weten hoe bomen leven en groeien.

Het Boomproject bestaat uit 3 onderdelen. We beginnen met een quiz waarin takken, knoppen en vruchten de hoofdrol spelen. De kinderen gaan vervolgens buiten op onderzoek uit om verschillende bomen te leren kennen. En ze beleven tot slot op een actieve speelse manier de verschillende stadia in het leven van een boom. Zo leren ze hoe een boom groeit en zich voortplant. Het is een vorm van ervarend leren. De 3 lessen kunnen verspreid over meerdere dagen gedaan worden of als dagproject op 1 dag. Een medewerker van NME de Naturij begeleidt deze dag samen met de leerkracht.

Verbinding met schoolthema’s: creatieve vakken, mens en natuur enduurzaamheid
K&C-vaardigheden: creëren, reflectief, receptief, presenteren, onderzoeken en samenwerken
Kerndoelen: 40 en 41
Doelgroep: groep 5 t/m 7
Groepsgrootte: lokaalgroep
Duur: 3 x 45 minuten + individuele verwerkingstijd tussendoor
Locatie: in en rondom de school als daar verschillende bomen zijn of in park of bos in de buurt
Kosten: €210,-
Periode: vroege voorjaar of herfst
Bijzonderheden: een medewerker van het NME begeleidt het spel. De activiteit is mogelijk als dagproject. Er is ook een leskist beschikbaar als vervolg voor verdieping op deze lessen.

Muziek en Techniek: maak het met Makey – Jelle Visser

Op jonge leeftijd speelde ik al meerdere typen saxofoon, in plaatselijke muziekverenigingen en bigbands. Ik studeerde saxofoon en hafabra-directie. Later volgden studies Schoolmuziek en Lichte Muziek en volgde ik een master Compositie/arrangeren en behaalde ik de akte Docent Muziek. Thans werkzaam als docent saxofoon en docent muziek en actief als dirigent, workshopleider en arrangeur.

We horen veel muziek om ons heen waarin technologie geïntegreerd is, maar hiervan vinden we nog weinig terug in het (klassikale) muziekonderwijs. M.b.v. een technische toolkit wordt spelenderwijs kennis gemaakt met het produceren van muziek. De Makey Makey maakt het mogelijk om alledaagse voorwerpen (bijv. een appel, banaan of folie) aan te sluiten op de computer, zodat ze gebruikt kunnen worden als toetsenbord/touchpad en waarmee functies van de computer overgenomen kunnen worden. Kinderen komen hiermee op een creatieve manier in aanraking met computers en programmeren. Het gebruik van deze apparaatjes sluit hiermee goed aan op de
21st century skills.

Verbinding met schoolthema’s: techniek, muziek, creatieve vakken, 21st century skills
K&C-vaardigheden: creëren, presenteren, onderzoeken, open houding, samenwerken
Kerndoelen: 54, 55 en 56
Doelgroep: groep 5-8
Duur: 3 lessen van 45/50 minuten
Locatie: op school, lokaal met computers
Kosten: €210, €65,- per lesuur, huur Makey Makeys €15,-
Periode: in overleg met de school
Bijzonderheden: aanwezigheid van computers vereist

Muzikaal vogelfeest – Victoria Nair – Price

Victoria geeft nu al meer dan tien jaar muziekles aan kinderen in de basisschoolleeftijd. Ze heeft ervaring met zowel privélessen als groepslessen, van blokfluit tot keyboard en van schoolinstrumenten tot djembés. Ze geeft niet alleen les, maar speelt ook bij verschillende ensembles als freelance barokblokfluitist.

In deze lessen leren de kinderen vogels te herkennen en te onthouden door middel van muziek. Op een speelse manier leren ze vogelgeluiden na te doen op de kop van de fluit en hoe de vogels interactie met elkaar hebben. We gebruiken ook boomwhackers en slagwerkinstrumenten. We behandelen o.a. de oehoe (uil), duif, meeuw, grutto, mus, koekoek, merel en de specht.

Verbinding met schoolthema’s: mens en natuur, taal
K&C-vaardigheden: presenteren, creëren, onderzoeken
Kerndoelen: 54 en 56
Doelgroep: groep 3-4
Groepsgrootte: schoolklas
Duur: 4-6 lessen van 45 minuten
Locatie: op school
Kosten: €55,- per uur
Periode: in overleg met de school

Natuur als laboratorium – Hilda Klaassen

‘’Ik vind het belangrijk dat je mag laten zien wat je bent en wat je kunt. Op een fantasievolle en creatieve manier elkaar leren kennen, met als doel elkaar leren accepteren en respecteren’’. Hilda werkt als beeldend kunstenaar, maakt schilderijen, tekeningen en installaties en is organisator van allerhande educatieve kunstprojecten. Ze heeft ruime ervaring met projecten op basisscholen, in het speciaal onderwijs en musea in Noord-Nederland.

‘De Natuur is eigenlijk altijd kunst,” zegt kunstenaar Herman de Vries. Dit project gaat over het verzamelen en ordenen van planten en gewassen in de directe omgeving. Welke verschillende bomen staan er in de straat? Verzamel de bladeren en onderzoek de vormen door te ordenen zoals Herman de Vries. Wat heb je gister gegeten? Rode kool, ui, paprika en/of bieten? Onderzoek deze vormen en texturen door ze te ontleden, te ordenen en te fotograferen. Experimenteer door ze te koken. Kun je er inkt en verf mee maken? Breng de gevonden resultaten in kaart zoals in een laboratorium. Onderzoek en experimenteer. Het project bestaat uit laboratoriumexperimenten: koken van verschillende planten en gewassen, vormen verzamelen en ordening aanbrengen. De resultaten van het onderzoek kunnen in een tentoonstelling worden gepresenteerd.

Verbinding met schoolthema’s: creatieve vakken, erfgoed, mens en natuur en duurzaamheid
K&C-vaardigheden: creëren, reflectief, receptief, presenteren, onderzoeken en samenwerken
Kerndoelen: 54, 55 en 56
Doelgroep: groep 6-8
Groepsgrootte: lokaalgroep
Duur: 3 tot max. 5 workshops
Locatie: in en rondom de school. Werkplek in overleg.
Kosten:
• Basispakket: 3 lessen €375,- incl. co-creatie
• Pluspakket: 3 tot 5 lessen incl. co-creatie + einspresentatie €500-€700
• Op maatpakket: pluspakket plus teamtraining (kosten nader te bepalen afhankelijk van groepsgrootte) vanaf €625,-
Periode: gehele jaar, in overleg
Bijzonderheden: de activiteit is mogelijk als dagproject

Natuur in de stad – Stichting TIJD

De Stichting TIJD is in 2001 opgericht door Louis G. Le Roy en zijn vrouw Inge Le Roy. Het doel van de stichting is dat de ecokathedralen in Mildam en Heerenveen zich eindeloos door kunnen blijven ontwikkelen. Een ecokathedraal is een plek waar mens, plant en dier eindeloos met elkaar samenwerken, zonder dat iemand de baas is. Er wordt zonder plan gewerkt en eindeloos in de tijd. Het is dus nooit ‘af’, en niemand weet dus hoe het er over bijvoorbeeld 25 jaar uit zal zien. Er wordt gewerkt met vrijwilligers die overtollig materiaal gebruiken om bouwwerken te stapelen en er ook voor zorgen dat de paden begaanbaar blijven voor wandelaars. Er wordt in ecokathedralen minimaal onderhoud gepleegd zodat de natuur zich vrij kan ontwikkelen.

In de buurt waarin je woont en naar school gaat is veel ruimte die door iedereen gebruikt mag worden. Openbare ruimte heet dat. Vaak is dit een plantsoen, een parkeerterrein of een grasveld. Soms is het een plek waar vooral veel natuur is, zoals in een ecokathedraal. De natuur is daar de baas, maar mensen mogen er ook werken want wij zijn ook natuur. Ze werken er vrijwillig, omdat ze het leuk vinden. Er wordt ook met stenen gestapeld die niet meer anders gebruikt worden. Dit levert een uniek landschap op. Is het kunst? Is het rommel? Wat is natuur? En wat is tijd eigenlijk? Les 1: Korte presentatie over natuur in de stad. Met daarin aandacht voor de openbare ruimte, kunst, hergebruik van materialen, duurzaamheid, natuur en wat ‘tijd’ eigenlijk is. Les 2: Een bezoek aan de Le Roy tuin in Heerenveen-Midden of Ecokathedraal Mildam. We wandelen door de hele tuin, kijken wat er groeit en bloeit en bekijken ook de bouwwerken die er gestapeld zijn. Er worden vragen gesteld zoals: wie heeft die gemaakt? Waarom staan ze hier? Is het kunst? Hoort dit in de natuur? Les 3: ‘Stapelles’ (optioneel): Er kan eventueel gestapeld worden met stenen bij school of in de Le Roy tuin.

Verbinding met schoolthema’s: wereldoriëntatie, erfgoed, techniek, NME, duurzaamheid, creatieve vakken
K&C-vaardigheden: creëren, onderzoeken
Kerndoelen: 42, 44, 47 en 56
Doelgroep: groep 1-8 en VO
Groepsgrootte: op locatie groep verdelen in 2 groepen
Duur: les 1: In de klas 1 uur. Les 2: Bezoek Le Roy tuin 1,5-2 uur. Les 3: Stapelles op school of Le Roy tuin (optioneel)
Locatie: in de klas en Heerenveen-Midden/Mildam
Kosten: Onderdeel 1 en 2: €65,- per uur. Voorbeeld: uren in de klas (1), het bezoek aan de Le Roy tuin o.l.v. 2 bouwmeesters (3 uur: 2 x 1,5 uur) + 1 uur voorbereidingstijd = 5 uur = totaal: €325,- Optioneel onderdeel 3 de stapelles: Er kan nog een stapelochtend of -middag worden georganiseerd voor de leerlingen. Twee bouwmeesters (5 uur) = €325,-
Materiaal stapelles: werkhandschoenen €1,50 per lln
Periode: het voorjaar en/of najaar is het mooist

Natuur, verwondering en kunst – Birgit Speulman

Maakt als beeldend kunstenaar (digitale) collages, tekeningen, grafiek en in opdracht illustraties en grafische ontwerpen. Ze heeft veel ervaring in het ontwikkelen van lesmateriaal en het organiseren en realiseren van kunsteducatie in het primair onderwijs. Haar expertise omvat tekenen, schilderen, grafische technieken, collage, fotografie en animatie.

We laten ons inspireren door kunstenaars die werken met en over de natuur. Wat is dat, natuur? Wat weten wij van de natuur om ons heen? Is er hier ook natuur? We gaan naar buiten en kijken met andere ogen naar de directe omgeving. We voelen de wind en de aarde, we horen de vogels en ruiken de lente of de regen. Samen kiezen we voor een plek die de leerlingen interessant vinden. De leerlingen onderzoeken deze plek met behulp van ‘gereedschap’ zoals een loep, een verrekijker, potje of schepje. Ze ontdekken minuscule plantjes en onbekende beestjes (hoeveel poten hebben ze?), zand (zijn alle zandkorrels hetzelfde?) of verschillende boomstammen (welke kleuren zie je?). Maar het kunnen evengoed de schapen van de buurman zijn, vogelpoepjes of brandnetels. Dat is afhankelijk van de plek en de interesses van de leerlingen. Met (open) vragen worden de leerlingen uitgenodigd om verder te kijken en om in gesprek te gaan over wat ze beleven. Deze vragen zijn aangepast aan leeftijd en niveau van de leerlingen. Zorgen van leerlingen over klimaatverandering kunnen bijvoorbeeld een rol spelen in de bovenbouw. Met tekenmateriaal, lijm en schaar leggen de leerlingen vast wat ze van deze plek willen bewaren. Eerst zal dat moeilijk zijn, maar met wat tips gaat het al gauw makkelijk en bedenken ze zelf ook manieren om hun waarnemingen vast te leggen. Weer in de klas presenteren de leerlingen aan elkaar wat ze hebben vastgelegd en hoe ze dat hebben gedaan. Daarna ordenen we de vondsten en de tekeningen tot een ‘museum’.

Verbinding met schoolthema’s: creatieve vakken, wereldoriëntatie
K&C-vaardigheden: creëren, reflectie, onderzoeken, zelfstandig werken, samenwerken
Kerndoelen: 54, 55 en 56
Doelgroep: groep 1-8
Duur: 1 workshop van 2 uur
Locatie: op school en buiten in de omgeving van de school
Kosten: regulier, per workshop: €125,- per klas, materiaal € 1,- per
leerling. Op maat in overleg.
Periode: in overleg

Schatten van de Aarde – Laure Spriensma

Het ontwikkelen van creativiteit vind ik heel belangrijk voor jong én oud. Het is één van de “21st century skills”. Daarom ben ik een groot voorstander van zoveel mogelijk prutsen en priegelen: geïnspireerd raken en vooral je eigen idee uitwerken. Laure opende in 2019 haar Streekatelier ‘Fratsen en Foefjes’ in Luinjeberd en biedt daar voor jong en oud allerhande workshops aan. Van alles is mogelijk.

De Schatten van onze Aarde. Interactieve les over de geschiedenis van onze aarde met een breed scala aan echte mineralen, gesteentes en fossielen om mee te werken. Creatief element: het maken van een kristalstructuur van “snoepjes” en het naspelen van een vulkaan. Dit aanbod is gericht op verbazing en verwondering. Mineralen, gesteenten en fossielen maken iets los bij kinderen. Ik neem een ruime selectie mee om te voelen en te bekijken. Tijd in miljarden jaren is iets anders dan 30 seconden tik-tok. Natuurlijk ook een creatief onderdeel: na de theorie maken we zelf een (smakelijk) kristalrooster.

Verbinding met schoolthema’s: creatieve vakken, techniek, wereldoriëntatie, mens en natuur, wetenschap en techniek, duurzaamheid
K&C-vaardigheden: creëren, reflectief, onderzoeken
Kerndoelen: 12, 33, 44, 45 en 54
Doelgroep: groep 1-8 en VO
Groepsgrootte: lokaalgroep
Duur: 1 les van 1,5 tot 2,5 uur
Locatie: op school/in overleg
Kosten: 1 les van 1,5-2 uur op 1 dag (één groep): €130,- per les. Twee of meer lessen van 1,5 uur aansluitend op 1 dag (twee of meer groepen): €105,- per les. Reiskosten: verder dan 15 km, €0,25 per km.
Materiaalkosten: €1,05 per leerling.
Periode: gehele jaar, in overleg
Bijzonderheden: gebruik digibord